مراقب دزد حافظه باشيد
وراثت يا رژيم غذايي
اگرچه عامل وراثت در ابتلا به آلزايمر نقش اساسي ايفا ميكند، اما رژيم غذايي براي تاخير انداختن بروز اين بيماري بيتاثير نيست.
بنابراين انتخاب يك رژيم غذايي مناسب، دوران سالخوردگي بيدردسري را براي فرد و اطرافيان او رقم ميزند.
اين در حالي است كه در حال حاضر بسياري از سالخوردگاني كه به اين بيماري مبتلا هستند، روزهاي باقيمانده از عمر خود را در مراكز نگهداري از سالمندان ميگذرانند؛ چرا كه گاهي خانوادههاي اين افراد قادر به نگهداري آنها نيستند.
بيماري آلزايمر همچنان رو به گسترش است؛ در حالي كه هنوز علت مشخصي براي بروز آن كشف نشده است.
برخي از كارشناسان معتقدند وجود ژنهاي به خصوصي در بدن احتمال بروز آلزايمر را قوت ميبخشد.
طبق آخرين گزارشها وجود نوعي پروتئين در مغز، موجب ملتهب شدن سلولهاي عصبي شده و در نتيجه همين امر زمينه بروز آلزايمر را فراهم ميكند.
در عين حال افزايش سن و جنس مونث بودن، مهمترين عوامل خطرساز هستند.
اگر افراد خويشاوندان درجه يكي داشته باشند كه آلزايمر در او پس از 65 سالگي بروز كرده باشد، خطر نسبي ابتلاي آنها سه تا شش برابر افزايش مييابد.
همچنين اگر فردي خواهر يا برادري مبتلا به آلزايمر داشته باشد كه پيش از 60 سالگي به اين بيماري مبتلا شده يا اگر يك والد مبتلا داشته باشند، خطر نسبي در آنها هفت تا نه برابر است.
تقريبا 10درصد افراد بالاي 60 سال به زوال عقل مبتلا هستند و حدود نيمي از اين افراد نيز با آلزايمر دست به گريبانند. يكي از نشانههاي اصلي اين بيماري اين است كه بيمار قادر نيست، يك يادگيري تازه را به حافظهاش بسپارد (مانند يادآوري يك نام جديد). معمولا اين افراد در زمينه به ياد آوردن خاطرات نزديك دچار مشكل ميشوند و خاطرات دور آنها چندان آسيبي نميبيند.
آلزايمر در اشخاص مسن در فاصله زماني هشت تا بيست سال به تدريج رشد ميكند و در ابتدا خود را با افت حافظه نشان ميدهد. از ديگر سو احتمال شيوع اين بيماري در سنين 35 تا 60 سال نيز وجود دارد.
افرادي كه دچار فراموشي ميشوند برنامهريزي و انجام امور روزانه برايشان دشوار است.
اين گونه اشخاص ممكن است مراحل مربوط به تهيه غذا، تماس تلفني يا روشهاي انجام يك بازي را فراموش كنند و اين كه گهگاه فراموش ميكنند، چرا وارد اتاق شدهاند.
گم شدن بيمار حتي در خانه خود نيز ميتواند از علائم بيماري باشد. (البته كساني كه در خانههاي مولتي ميلياردرها زندگي ميكنند از اين قاعده مستثني هستند. بنابراين اين افراد اگر گاهگاهي هم فراموش كردند سر و ته خانهشان كجا است، ترس به دل راه ندهند كه اين حالات طبيعي است).
در مراحل بعدي پيشروي اين بيماري، قدرت جهتيابي از سوي بيمار سلب ميشود، اطرافيان و حتي اعضاي خانواده خود را نميشناسند و گاهي هم رفتارهاي كودكانه از خود نشان ميدهند.
در عين حال در مواردي، از دست دادن حس بويايي، كاهش شنوايي و آسيب ديدن بينايي هم در اين افراد مشاهده شده است.
از آنجايي كه 50درصد بيماران مبتلا به آلزايمر، پيش از بروز نشانههاي آشكار، دچار افسردگي ميشوند و وجود علائم اينچنيني در سنين بالا كه سالمند را درونگرا ميكند، ميتواند به عنوان نشانهاي براي اطرافيان اين افراد باشد، كه آنها را تحت مراقبت و نظارت بيشتري قرار دهند.
گاهي نيز اين بيماران نيازهاي خود را از قبيل تشنگي يا گرسنگي بسيار فوري تلقي ميكنند و براي رفع آن بدون توجه به ملاحظات و اثراتي كه نوع رفتارشان بر ديگران دارد، اقدام ميكنند. بنابراين با مشاهده اين گونه رفتارها از سوي سالمندان به سادگي از كنار آن عبور نكنيد.
نشانههاي اين بيماري به همين موارد ختم نميشود؛ چراكه كارشناسان ردپاي بيماري آلزايمر را در اثرانگشت انسانها نيز رديابي كردهاند، تا جايي كه وجود اثر انگشتهاي غيرطبيعي از بروز اين بيماري در آينده خبر ميدهد از همين روست كه استعدادهاي ژنتيكي در ابتلا به اين بيماري ثابت ميشود.
اگر در ميان نزديكان خود فردي را مبتلا به اين بيماري يافتهايد حالت خصومت از او به خود نگيريد و محيط خانه را طوري تغيير دهيد كه فرد بيمار دچار آسيب بدني نشود.
البته توصيه ميكنيم كه به تنهايي مسووليت نگهداري بيماران مبتلا به آلزايمر را برعهده نگيريد و با كمك گرفتن از ديگران زمينه استراحت و فراغت خود را نيز فراهم آوريد.
نگهداري از يك بيمار مبتلا به آلزايمر لزوما يك كار سخت و پرزحمت نيست؛ چرا كه يك گفتوگوي ساده و صميمانه ميتواند بيمار مضطرب و آشفته را آرام كند يا تكرار مواردي كه بيمار پيوسته با آن سر و كار دارد، به كاهش درصد قابل توجهي از مشكلات بيمار كمك ميكند.
ماهي بخوريد
ميگويند خوردن دستكم يك وعده گوشت ماهي در هفته از بروز اين بيماري جلوگيري ميكند و همچنين موجب تاخير زوال عقل و نارساييهاي مغز ميشود.
به علاوه اينكه افرادي كه به خوردن اين مقدار گوشت ماهي اهتمام ميورزند، 10 تا 13درصد كمتر از كساني كه كمتر ماهي ميخورند به آلزايمر دچار ميشوند. اسيد چرب امگا3 موجود در گوشت ماهي، تقويت عملكرد مغز و كاهش حملات قلبي را به همراه دارد. از سوي ديگر مطالعات نشان ميدهد در مناطقي كه سويا به مقدار زياد استفاده ميشود، آثار شيوع بيماري آلزايمر كمتر ديده ميشود، از اين رو كه پروتئين موجود در سويا عملكرد ذهن و مغز را تقويت ميكند. اگر احيانا جزو آن دسته از افرادي هستيد كه از بوي نامطبوع ماهي گريزانند يا اگر مزه سويا به مذاقتان خوش نميآيد، توصيه ميكنيم حداقل از تاثيراتي كه پرتقال در امر مقابله با اين بيماري دارد، غافل نشويد؛ چرا كه مصرف روزانه 400 ميكروگرم از تركيباتي كه در ميوه پرتقال وجود دارد تا 55درصد خطر ابتلا به آلزايمر را كاهش ميدهد.
چگونه آلزايمر را به تاخير بيندازيم
دكتر ماهيار آذر، عضو گروه روانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران در اين باره ميگويد: «هر روز كه از عمر انسان ميگذرد چند هزار سلول مغزي نابود ميشود كه به هيچوجه قابل بازگشت نيست و هرچه از سن انسان ميگذرد مغز او نيز رو به كوچكشدن ميرود. اما اين كوچكشدن مغز و از بين رفتن سلولهاي مغزي در برخي از افراد به دلايل ژنتيكي سرعت بيشتري دارد كه اين افراد به زوال عقل مبتلا هستند.»
او به نشانههاي اين بيماري اشاره ميكند و ميگويد:«علائم شناختي، فراموشي، اختلال درجهتيابي، بياختياري ادرار، بيخوابي و حتي سر و صداهاي بدون دليل از علائم شايع اين بيماري به شمار ميروند.»
او معتقد است مقابل ابتلا به اين بيماري نميتوان ايستاد، اما بروز آن را ميتوان به تاخير انداخت.
دكتر آذر ميافزايد: «مطالعه، گوشدادن اخبار، انجام فعاليتهاي فكري مانند حل جدول ميتواند موجب تاخير در ابتلا به آلزايمر باشد، به علاوه اينكه مصرف مكملها مانند اسيدفوليك، امگا 3 و آسپرين موثر است.»
او به گروههاي در معرض خطر اشاره ميكند و ميگويد:«افرادي كه به فشار خون بالا و ديابت مبتلا هستند، به دليل آنكه فشار خون و ديابت به عروق آسيب ميرساند بيشتر در معرض ابتلا به اين بيماري قرار ميگيرند.
در عين حال كساني كه در تصادفات در معرض ضربههاي مغزي بودهاند يا افرادي كه در ورزش بوكس شركت ميكنند نيز جزو گروههاي پرخطر محسوب ميشوند؛ به طوري كه در خارج از كشور براي كودكان خود در منزل از كلاهكاسكت استفاده ميكنند كه مبادا سر آنها دچار آسيبديدگي شود. از سوي ديگر گروهي از مردم از سوء تغذيه رنج ميبرند و به دليل مشكلات معيشتي قادر به تامين منابع مورد نياز مغز خود نيستند نيز در معرض ابتلا هستند.»
افزايش آلزايمر در ايران
دكتر فربد فدايي، روانپزشك نيز در اينباره ميگويد:«بيماري آلزايمر در ايران رو به افزايش ميرود كه دليل نخست آن افزايش نسبي جمعيت سالمند است و دليل دوم آن شدت جراحات مربوط به ضربههاي مغزي است كه آمار آن در ايران چشمگير
است و در آينده به اين بيماري مبتلا ميشوند. بنابر اين ميتوان گفت، در آينده تعداد زيادي در كشور به آلزايمر مبتلا خواهند شد.»
اگرچه عامل وراثت در ابتلا به آلزايمر نقش اساسي ايفا ميكند، اما رژيم غذايي براي تاخير انداختن بروز اين بيماري بيتاثير نيست.
بنابراين انتخاب يك رژيم غذايي مناسب، دوران سالخوردگي بيدردسري را براي فرد و اطرافيان او رقم ميزند.
اين در حالي است كه در حال حاضر بسياري از سالخوردگاني كه به اين بيماري مبتلا هستند، روزهاي باقيمانده از عمر خود را در مراكز نگهداري از سالمندان ميگذرانند؛ چرا كه گاهي خانوادههاي اين افراد قادر به نگهداري آنها نيستند.
بيماري آلزايمر همچنان رو به گسترش است؛ در حالي كه هنوز علت مشخصي براي بروز آن كشف نشده است.
برخي از كارشناسان معتقدند وجود ژنهاي به خصوصي در بدن احتمال بروز آلزايمر را قوت ميبخشد.
طبق آخرين گزارشها وجود نوعي پروتئين در مغز، موجب ملتهب شدن سلولهاي عصبي شده و در نتيجه همين امر زمينه بروز آلزايمر را فراهم ميكند.
در عين حال افزايش سن و جنس مونث بودن، مهمترين عوامل خطرساز هستند.
اگر افراد خويشاوندان درجه يكي داشته باشند كه آلزايمر در او پس از 65 سالگي بروز كرده باشد، خطر نسبي ابتلاي آنها سه تا شش برابر افزايش مييابد.
همچنين اگر فردي خواهر يا برادري مبتلا به آلزايمر داشته باشد كه پيش از 60 سالگي به اين بيماري مبتلا شده يا اگر يك والد مبتلا داشته باشند، خطر نسبي در آنها هفت تا نه برابر است.
تقريبا 10درصد افراد بالاي 60 سال به زوال عقل مبتلا هستند و حدود نيمي از اين افراد نيز با آلزايمر دست به گريبانند. يكي از نشانههاي اصلي اين بيماري اين است كه بيمار قادر نيست، يك يادگيري تازه را به حافظهاش بسپارد (مانند يادآوري يك نام جديد). معمولا اين افراد در زمينه به ياد آوردن خاطرات نزديك دچار مشكل ميشوند و خاطرات دور آنها چندان آسيبي نميبيند.
آلزايمر در اشخاص مسن در فاصله زماني هشت تا بيست سال به تدريج رشد ميكند و در ابتدا خود را با افت حافظه نشان ميدهد. از ديگر سو احتمال شيوع اين بيماري در سنين 35 تا 60 سال نيز وجود دارد.
افرادي كه دچار فراموشي ميشوند برنامهريزي و انجام امور روزانه برايشان دشوار است.
اين گونه اشخاص ممكن است مراحل مربوط به تهيه غذا، تماس تلفني يا روشهاي انجام يك بازي را فراموش كنند و اين كه گهگاه فراموش ميكنند، چرا وارد اتاق شدهاند.
گم شدن بيمار حتي در خانه خود نيز ميتواند از علائم بيماري باشد. (البته كساني كه در خانههاي مولتي ميلياردرها زندگي ميكنند از اين قاعده مستثني هستند. بنابراين اين افراد اگر گاهگاهي هم فراموش كردند سر و ته خانهشان كجا است، ترس به دل راه ندهند كه اين حالات طبيعي است).
در مراحل بعدي پيشروي اين بيماري، قدرت جهتيابي از سوي بيمار سلب ميشود، اطرافيان و حتي اعضاي خانواده خود را نميشناسند و گاهي هم رفتارهاي كودكانه از خود نشان ميدهند.
در عين حال در مواردي، از دست دادن حس بويايي، كاهش شنوايي و آسيب ديدن بينايي هم در اين افراد مشاهده شده است.
از آنجايي كه 50درصد بيماران مبتلا به آلزايمر، پيش از بروز نشانههاي آشكار، دچار افسردگي ميشوند و وجود علائم اينچنيني در سنين بالا كه سالمند را درونگرا ميكند، ميتواند به عنوان نشانهاي براي اطرافيان اين افراد باشد، كه آنها را تحت مراقبت و نظارت بيشتري قرار دهند.
گاهي نيز اين بيماران نيازهاي خود را از قبيل تشنگي يا گرسنگي بسيار فوري تلقي ميكنند و براي رفع آن بدون توجه به ملاحظات و اثراتي كه نوع رفتارشان بر ديگران دارد، اقدام ميكنند. بنابراين با مشاهده اين گونه رفتارها از سوي سالمندان به سادگي از كنار آن عبور نكنيد.
نشانههاي اين بيماري به همين موارد ختم نميشود؛ چراكه كارشناسان ردپاي بيماري آلزايمر را در اثرانگشت انسانها نيز رديابي كردهاند، تا جايي كه وجود اثر انگشتهاي غيرطبيعي از بروز اين بيماري در آينده خبر ميدهد از همين روست كه استعدادهاي ژنتيكي در ابتلا به اين بيماري ثابت ميشود.
اگر در ميان نزديكان خود فردي را مبتلا به اين بيماري يافتهايد حالت خصومت از او به خود نگيريد و محيط خانه را طوري تغيير دهيد كه فرد بيمار دچار آسيب بدني نشود.
البته توصيه ميكنيم كه به تنهايي مسووليت نگهداري بيماران مبتلا به آلزايمر را برعهده نگيريد و با كمك گرفتن از ديگران زمينه استراحت و فراغت خود را نيز فراهم آوريد.
نگهداري از يك بيمار مبتلا به آلزايمر لزوما يك كار سخت و پرزحمت نيست؛ چرا كه يك گفتوگوي ساده و صميمانه ميتواند بيمار مضطرب و آشفته را آرام كند يا تكرار مواردي كه بيمار پيوسته با آن سر و كار دارد، به كاهش درصد قابل توجهي از مشكلات بيمار كمك ميكند.
ماهي بخوريد
ميگويند خوردن دستكم يك وعده گوشت ماهي در هفته از بروز اين بيماري جلوگيري ميكند و همچنين موجب تاخير زوال عقل و نارساييهاي مغز ميشود.
به علاوه اينكه افرادي كه به خوردن اين مقدار گوشت ماهي اهتمام ميورزند، 10 تا 13درصد كمتر از كساني كه كمتر ماهي ميخورند به آلزايمر دچار ميشوند. اسيد چرب امگا3 موجود در گوشت ماهي، تقويت عملكرد مغز و كاهش حملات قلبي را به همراه دارد. از سوي ديگر مطالعات نشان ميدهد در مناطقي كه سويا به مقدار زياد استفاده ميشود، آثار شيوع بيماري آلزايمر كمتر ديده ميشود، از اين رو كه پروتئين موجود در سويا عملكرد ذهن و مغز را تقويت ميكند. اگر احيانا جزو آن دسته از افرادي هستيد كه از بوي نامطبوع ماهي گريزانند يا اگر مزه سويا به مذاقتان خوش نميآيد، توصيه ميكنيم حداقل از تاثيراتي كه پرتقال در امر مقابله با اين بيماري دارد، غافل نشويد؛ چرا كه مصرف روزانه 400 ميكروگرم از تركيباتي كه در ميوه پرتقال وجود دارد تا 55درصد خطر ابتلا به آلزايمر را كاهش ميدهد.
چگونه آلزايمر را به تاخير بيندازيم
دكتر ماهيار آذر، عضو گروه روانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران در اين باره ميگويد: «هر روز كه از عمر انسان ميگذرد چند هزار سلول مغزي نابود ميشود كه به هيچوجه قابل بازگشت نيست و هرچه از سن انسان ميگذرد مغز او نيز رو به كوچكشدن ميرود. اما اين كوچكشدن مغز و از بين رفتن سلولهاي مغزي در برخي از افراد به دلايل ژنتيكي سرعت بيشتري دارد كه اين افراد به زوال عقل مبتلا هستند.»
او به نشانههاي اين بيماري اشاره ميكند و ميگويد:«علائم شناختي، فراموشي، اختلال درجهتيابي، بياختياري ادرار، بيخوابي و حتي سر و صداهاي بدون دليل از علائم شايع اين بيماري به شمار ميروند.»
او معتقد است مقابل ابتلا به اين بيماري نميتوان ايستاد، اما بروز آن را ميتوان به تاخير انداخت.
دكتر آذر ميافزايد: «مطالعه، گوشدادن اخبار، انجام فعاليتهاي فكري مانند حل جدول ميتواند موجب تاخير در ابتلا به آلزايمر باشد، به علاوه اينكه مصرف مكملها مانند اسيدفوليك، امگا 3 و آسپرين موثر است.»
او به گروههاي در معرض خطر اشاره ميكند و ميگويد:«افرادي كه به فشار خون بالا و ديابت مبتلا هستند، به دليل آنكه فشار خون و ديابت به عروق آسيب ميرساند بيشتر در معرض ابتلا به اين بيماري قرار ميگيرند.
در عين حال كساني كه در تصادفات در معرض ضربههاي مغزي بودهاند يا افرادي كه در ورزش بوكس شركت ميكنند نيز جزو گروههاي پرخطر محسوب ميشوند؛ به طوري كه در خارج از كشور براي كودكان خود در منزل از كلاهكاسكت استفاده ميكنند كه مبادا سر آنها دچار آسيبديدگي شود. از سوي ديگر گروهي از مردم از سوء تغذيه رنج ميبرند و به دليل مشكلات معيشتي قادر به تامين منابع مورد نياز مغز خود نيستند نيز در معرض ابتلا هستند.»
افزايش آلزايمر در ايران
دكتر فربد فدايي، روانپزشك نيز در اينباره ميگويد:«بيماري آلزايمر در ايران رو به افزايش ميرود كه دليل نخست آن افزايش نسبي جمعيت سالمند است و دليل دوم آن شدت جراحات مربوط به ضربههاي مغزي است كه آمار آن در ايران چشمگير
است و در آينده به اين بيماري مبتلا ميشوند. بنابر اين ميتوان گفت، در آينده تعداد زيادي در كشور به آلزايمر مبتلا خواهند شد.»
+ نوشته شده در چهارشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۸۶ ساعت 10:55 توسط جمیل
|
